Vanlegvis n\u00e5r eg kjem til Amerika, s\u00e5 vaknar eg tidleg om morgonen. I dagtidleg sov eg heilt til litt over seks \u2013 s\u00e5 kanskje eg klarer \u00e5 snu over rytmen sv\u00e6rt raskt denne gonegen? Eg starta dagen med \u00e5 skrive litt, i sju-tida gjekk eg ned i \u00abmatsalen\u00bb (Tre kj\u00f8kkenbord og servering av rista br\u00f8d med syltety og kaffi til). Der sat det ein godt vaksen kar alt. Han hadde lyst til \u00e5 prate, og han lura da p\u00e5 kor eg kom fr\u00e5 og kva han gjorde i denne delen av verda. Eg m\u00e5tta da fortelje at eg var fr\u00e5 Noreg. \u00abSnakkar du norsk?\u00bb, sa han. Fantastisk! Her i Zumbrota slepp ein alts\u00e5 \u00e5 leite etter informantar, dei kjem for eiga maskin til pr\u00e6rielingvisten: Muhammed og fjellet, alts\u00e5! S\u00e5 i ein augneblink s\u00e5g eg for meg at her skulle det bli opptak og utspekulert elisitering for \u00e5 f\u00e5 fram topikalisering og leddsetningar med negasjon. Kan livet her borte bli enklare? \u00abJa, snakke du \u00e5ss\u00e5 norsk?\u00bb, sa eg. \u00abNei\u00bb, sa han. Og det var den planen… Det viste seg at mannen hadde vakse opp i omr\u00e5det rundt Duluth, han hadde folket sitt fr\u00e5 Vestlandet, men foreldra ville ikkje l\u00e6re han norsk. Dei hadde sj\u00f8lve berre snakka norsk fram til dei starta skolen, og det brutale m\u00f8tet som dei hadde hatt med engelsk i skolen, ville dei spare han for. Derfor forsto han berre litt, og det norskspr\u00e5klege repertoaret hans var \u00e5 kunne lire av seg nokre sv\u00e6rt f\u00e5 setningar. Og n\u00e5r han i tillegg hadde det frykteleg travelt med \u00e5 kome seg vidare, vart det ikkje noko av opptak. Nestemann ned i matsalen var ein kar rundt 60, ein \u00absalesman\u00bb. Denne karen reiste rundt og selde eltemaskiner til bakeri rundt i Midtvesten. Ogs\u00e5 dette var ein artig kar, han hadde master i historie med tidleg innvandring som spesialitet. Han delte villig kunnskapen sin om desse \u00abpilgrimane\u00bb til dei som var i rommet saman med han, og det var no berre ein gong berre eg, det. Og sj\u00f8lv om detaljniv\u00e5et kanskje ikkje var tilpassa ein skarve pr\u00e6rielingvist, s\u00e5 var det til tider interessant \u00e5 h\u00f8yre p\u00e5 han. Etter dette lynkurset i amerikansk historie, gjekk eg p\u00e5 rommet for \u00e5 skype heim, og ogs\u00e5 starte arbeidet med \u00e5 finne fram til informantar. Planen min hadde eigentleg vore \u00e5 gjere eit intervju i Zumbrota, reise til Westby ein dag for \u00e5 gjere planar der, og s\u00e5 reise opp til \u00abIndilandet\u00bb rundt Iola i Wisconsin. Kollega \u00c5shild har ei tante som av alle stader har ei hytte der oppe, og gjennom henne har eg f\u00e5tt namn til ein kontaktperson. Eg kontakta han, og han var meir enn villig til \u00e5 hjelpe meg, men han s\u00e5g helst at eg ikkje kom f\u00f8r tysdagen, for det ville ta tid \u00e5 organisere slike ting. Og det er jo forst\u00e5eleg. Likevel bestemte eg meg for \u00e5 reise til Westby i dag for \u00e5 m\u00f8te Sandra, Ron og Larry og setje dei i sving med \u00e5 finne informantar.<\/p>\n
Eg raska derfor saman sakene mine, og sette kursen til Westby, ein tur p\u00e5 dryge to timar. Veret var fint, og ettersom eg no tek til \u00e5 bli lit van med leigebilen min, s\u00e5 saknar eg ikkje SUV-en s\u00e5 veldig. Dette er jo landskap der eg for tretti \u00e5r sidan k\u00f8yrde b\u00e5de titt og ofte, s\u00e5 eg hadde vel eigentleg ikkje hatt bruk for GPS-en, men det er ei anna sak. Eg kom meg til La Crosse, men ein kan vanskeleg k\u00f8yre forbi Dave\u2019s Guitar Shop utan \u00e5 stanse, og dette er verkeleg ei utruleg sjappe. Eg har vore her fleire gonger dei siste \u00e5ra, men kva gong blir eg like imponert over kva dei har \u00e5 vise fram her \u2013 det meste er for sal, men noko er mest for \u00e5 vise fram. Eg skal ikkje g\u00e5 i detalj, men det er vel berre bagasje-restriksjonane p\u00e5 Iceland Air som f\u00e5r meg til \u00e5 oppf\u00f8re meg fornufting. Du store tid\u2026!<\/p>\n
Vel framme i Westby var eg f\u00f8rst innom Borgens Cafe, delvis fordi eg hadde h\u00e5p om \u00e5 treffe p\u00e5 kjenningar der, men mest av alt fordi eg var svolten og hadde lyst p\u00e5 kj\u00f8ttkaker. Deretter var eg innom motellet i Nordbyen og fekk ordna meg rom. S\u00e5 sette eg kursen ned til Springdalen og Larry. Han dreiv med vedklyving da eg kom og var glad for \u00e5 f\u00e5 seg ein liten pause. Vi sat og prata litt, og eg fekk ein guida tur inn i snikkarrommet hans, ein uvanleg innhaldsrik del av Wisconsin. Akkurat no er det sanneleg ikkje lett \u00e5 vere Larry, og det merkest p\u00e5 han. Det siste \u00e5ret har han mista veldig mange n\u00e6rskylde, og tyngst er s\u00f8lvsagt tapet av sonen. Larry var sv\u00e6rt ivrig etter \u00e5 hjelpe meg, og sj\u00f8lv om eg pr\u00f8vde \u00e5 seie at no i helga hadde eg eigentleg mest lyst til \u00e5 ta turen inn i Minnesota p\u00e5 leit etter norskspr\u00e5klege der, var det sv\u00e6rt tydeleg at han helst ville at eg skulle bli i Westby da. Han hadde alt vore i kontakt med nokre nye informantar, og han skulle finne fleire for meg, det skulle ikkje vere noko problem. Han sa at alt som tok tankane hans bort fr\u00e5 det som hadde skjedd den siste tida, gjorde han godt, og da er det frykteleg vanskeleg \u00e5 seie nei. Etter \u00e5 ha \u00ablaga\u00bb litt saman med Larry, sette eg kursen til Sandra og Ron, og som vanleg var det eit triveleg gjensyn. Det er godt \u00e5 sj\u00e5 at alt er som vanleg med dei \u2013 og at dei nettopp har vorte oldeforeldre. S\u00e5 tok eg turen til Viroqua for \u00e5 handle inn batteri og minnekort f\u00f8r eg returnerte til motellet igjen.<\/p>\n
P\u00e5 Central Express motell er dei tydlegevis sv\u00e6rt effektive \u2013 s\u00e5 effektive at dei medan eg var borte hadde losjert inn ein annan kar p\u00e5 rommet mitt. Det er jo triveleg med bes\u00f8k, men eg veit ikkje heilt om eg set pris p\u00e5 \u00e5 finne ein framand kar med heilskjegg liggjande i det eg trur skal vere senga mi. Men alt ordna seg til slutt gjennom at eg fekk eit nytt rom. S\u00e5 her g\u00e5r det tydelegvis ei grense sj\u00f8lv for meg. Eg kan bli p\u00e5prakka ein skranglete japansk bil n\u00e5r eg eigentleg har bestilt ein skikkeleg pr\u00e6rieskonnert, og det utan \u00e5 verbalisere dette s\u00e5 veldig kraftig. Men \u00e5 finne ein framand kar med heilskjegg i senga mi, finn eg meg rett og slett ikkje i \u2013 og her er det absolutt ikkje heilskjegget som gjorde utslaget. Njet!<\/p>\n
Klokka seks reiste vi alle (Ron, Sandra, Larry Garry og eg) ned til Old Towne Inn for \u00e5 ha supper, og det var ogs\u00e5 ei triveleg stund. Og her var det fullt av folk, og Ron kjende dei fleste, s\u00e5g det ut til \u2013 faktisk s\u00e5 godt at eg fekk to nye informantar (trur eg i alle fall): \u00abMy dad talks Norwegian, and I am sure he would be very glad to participate\u00bb, var det ei som sa. Og p\u00e5 veg ut m\u00f8tte vi ogs\u00e5 Bonnie, ei av dei yngste her rundt som kan snakke norsk. Og ho sa seg ogs\u00e5 viljug til \u00e5 hjelpe til. S\u00e5 om eg ikkje har f\u00e5tt samla eit einast sekund med opptak i dag, s\u00e5 har eg skaffa folk. Og i morgon klokka ni skal eg kontakte Larry igjen, da skal han ha program klart for meg. Luksus!<\/p>\n
Og slik g\u00e5r nu dagan her i Nordbyen\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vanlegvis n\u00e5r eg kjem til Amerika, s\u00e5 vaknar eg tidleg om morgonen. I dagtidleg sov eg heilt til litt over seks \u2013 s\u00e5 kanskje eg klarer \u00e5 snu over rytmen sv\u00e6rt raskt denne gonegen? Eg starta dagen med \u00e5 skrive … Les videre