Nordisk dialektologkonferanse i Reykjavik

20.-22. august var Karine Stjernholm og Åshild Søfteland (førsteamanuensar i norskseksjonen) på Den 11. Nordiska dialektologkonferensen (Norræna Mállýskurádðstefnan) i Reykjavik, Island.

heimesida til årets konferanse står det blant anna dette om årets tematikk: Temat för konferensen är ”Språklig variation i den digitala tidsåldern”. Genom att välja detta tema vill vi dels fokusera på nya metoder inom språkvariations- och dialektforskning, dels på den digitala teknikens påverkan på språkvarieteter och dialekter i dagens samhälle. Vi vill samtidigt fokusera på språkliga varieteter och dialekter ur ett historiskt perspektiv, gärna med hjälp av nya metoder. Som alltid på de nordiska dialektologkonferenserna är dock alla ämnen som rör dialekter och varieteter välkomna.

Stjernholm og Søfteland heldt foredrag med følgjande tittel:

Mellom to stolar – det norske dialektlandskapet sett frå nedsida

Karine og Åshild held foredrag på Dialektologkonferansen (foto: U. Røyneland)

ABSTRACT:

Nordisk dialektologkonferanse 2018
Karine Stjernholm & Åshild Søfteland, Høgskolen i Østfold
Den norske dialektsituasjonen blir gjerne framstilt som ei solskinshistorie der dialektane generelt har høg status og dialektbruk i utgangspunktet er akseptert i alle samfunnssituasjonar (sjå t.d. Røyneland 2009). Sjølv om dette stemmer for store delar av språklandskapet i Noreg, har fleire påpeika at dette biletet har ei ideologisk nasjonalromantisk forankring (Jahr et al. 2016), at språksituasjonen i byane er oversett til fordel for meir rurale dialektområde (Mæhlum & Røyneland 2011), og at det som tradisjonelt har blitt rekna som geografisk talemålsvariasjon i nokon språkområde også har ein klassedimensjon (Mæhlum 2009).

Østfold fylke, som er lokalisert mellom Oslo og Noregs søraustlege grense mot Sverige, er eit av dei mest urbaniserte områda i Noreg. Dialektsituasjonen i dette området er ikkje mykje omtalt i oversikter over norske dialektar – verken formelt eller sosialt. Området er prega av sterk nivellering, i tillegg til at mange østfoldingar er bidialektale.

I foredraget tek vi utgangspunkt i ei samtale mellom to unge vaksne frå Fredrikstad. Mannen i samtala snakkar Østfold-mål, mens kvinna snakkar noko som må kunne kallast eit nivellert, regionalt standardtalemål. Vi vil vise den språklege kontrasten mellom desse to talemåla, i tillegg til at vi vil diskutere nokon sentrale tema i norsk dialektologi. For kva rolle spelar sentrum–periferi-aksen i denne samtala? Og korleis spelar prestisje inn i informantanes språkval?

Referansar

  • Jahr, E.H., Nedrelid, G. & Nielsen, M.A. (2016). Språkhistorieskriving og språkideologi. Eit utval norske språkhistorikarar. Oslo: Novus.
  • Mæhlum, B. (2009). Standardtalemål? Naturligvis! En argumentasjon for eksistensen av et norsk standardtalemål. Norsk lingvistisk tidsskrift 1, 7-26.    
  • Mæhlum, B. & Røyneland, U. (2011). «Lasternes Hule» eller «Civilisationens Arnested»? Byens posisjon i norsk talemålsforskning. I Jørgensen & Vikør (red.). Nordiskfaget – tradisjon og fornying (s. 69-96). Oslo: Novus
  • Røyneland, U. (2009). Dialects in Norway. Catching up with the rest of Europe? International Journal of the Sociology of Language 196–197, 7–30.